·--:--:-- ·İstanbul UTC+3 · Canlı
EN TR

Türkiye Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanının New York Konuşmasına İlişkin Basın Aktarımları: Kamu Üretim Şirketi EÜAŞ Yeniden Yapılandırılarak 15-16 GW'lık Temiz Üretim Portföyü Oluşturulacak

Yeniden Yapılandırma Çalışması TPAO, BOTAŞ, TEİAŞ, EÜAŞ ve Eti Madeni Kapsıyor; Bakan, Enerji Vizyonu 2040 Belgesinin COP31'den Önce Açıklanacağını Söyledi; COP31 9 Kasım'da Antalya'da Başlıyor

UzEnergyNews · Günün Haberi · ·Güncelleme: 1 Ekim 2026·English version →

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, 22 Eylül 2026'da New York'ta 19. Türkiye Yatırım Konferansı Enerji Yuvarlak Masa Toplantısında konuşmuştur. Ekonomim, toplantıya ilişkin aktarımında, kamu üretim şirketi Elektrik Üretim A.Ş. (EÜAŞ) bünyesindeki portföyün yeniden yapılandırılarak 15-16 GW'lık bir temiz üretim portföyü oluşturulacağını bildirmektedir; Bursa Saati, EÜAŞ bünyesinde 15-16 GW'lık bir temiz enerji portföyü oluşturulmasının planlandığını aktarmaktadır. Şirketin Avrupa'nın en büyük yenilenebilir enerji üreticileri arasına girmesi hedefi Ekonomim'in ve Anadolu Ajansının aktarımlarında yer almaktadır; Anadolu Ajansının aktarımında kapasite rakamı bulunmamaktadır. EÜAŞ, TPAO, BOTAŞ, TEİAŞ ve Eti Maden ile birlikte yeniden yapılandırma çalışması yürütülen beş kamu şirketinden biridir. Şirket 2024 için 21.717 MW kurulu güç bildirmiştir; bu değer Türkiye kurulu gücünün %19'udur. Aktarımlarda portföyün hangi varlıklardan oluşacağı, takvimi, hukuki yapısı ve finansmanı belirtilmemektedir. Bakan, Enerji Vizyonu 2040 belgesinin ekim sonunda veya kasım başında, COP31'den önce açıklanacağını söylemiştir; COP31 9 Kasım 2026'da Antalya'da başlayacaktır.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, 22 Eylül 2026'da bakanlığın hazırladığı Enerji Vizyonu 2040 belgesinin unsurlarını açıklamıştır. Konuşma, 19. Türkiye Yatırım Konferansı Enerji Yuvarlak Masa Toplantısında yapılmıştır. 21-23 Eylül tarihlerinde New York'ta yapılan konferansı Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) bünyesindeki Türkiye-ABD İş Konseyi (TAİK) düzenlemiştir; düzenlemede American Turkish Business Roundtable (ATBR), Atlantic Council Türkiye ve Franklin Templeton ile iş birliği yapılmıştır. Ekonomim'in toplantıya ilişkin aktarımına göre Türkiye'nin kamuya ait elektrik üretim şirketi Elektrik Üretim A.Ş. (EÜAŞ) bünyesindeki portföy yeniden yapılandırılarak 15 ila 16 GW düzeyinde temiz üretim portföyü oluşturulacaktır; şirketin Avrupa'nın en büyük yenilenebilir enerji üreticileri arasına girmesi hedeflenmektedir. Bursa Saati aynı rakamı, EÜAŞ bünyesinde 15-16 gigavatlık temiz enerji portföyü oluşturulmasının planlandığı biçiminde aktarmıştır. Anadolu Ajansının (AA) haberine göre EÜAŞ'ın yeniden yapılandırılmasıyla mevcut yenilenebilir enerji kapasitesinin daha etkin değerlendirilmesi ve Avrupa'nın en büyük yenilenebilir enerji şirketlerinden birinin oluşturulması hedeflenmektedir; haberde kapasite rakamı yer almamaktadır. 15-16 GW rakamı bu metinde Ekonomim ve Bursa Saati aktarımlarına dayanılarak verilmektedir.

Yeniden yapılandırma çalışması yürütülen beş kamu şirketi

EÜAŞ hedefi, beş kamu şirketini kapsayan bir programın unsurlarından biridir. AA'nın aktarımına göre Bakan, millî petrol şirketi Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO), kamu maden şirketi Eti Maden, boru hattı ve gaz ticareti şirketi Boru Hatları ile Petrol Taşıma A.Ş. (BOTAŞ), EÜAŞ ve iletim sistemi işletmecisi Türkiye Elektrik İletim A.Ş.nin (TEİAŞ) yeniden yapılandırılması ve reforme edilmesine yönelik çalışmalar yürütüldüğünü bildirmiştir. Ekonomim, beş şirketin uluslararası pazarlarda operasyon yürütebilecek esnek ve teknolojik finansal yapılara kavuşturulacağını aktarmaktadır. Bakan aynı beş şirketi Uluslararası Enerji Ajansının Türkiye 2026 enerji politikası incelemesinin tanıtım toplantısında da anmıştır. Balkan Green Energy News'in 8 Eylül 2026 tarihli haberine göre Bakan o toplantıda "beş önemli kamu kuruluşumuzu, Türkiye Petrolleri, BOTAŞ, TEİAŞ, EÜAŞ ve Eti Madeni ulusal şampiyonlara dönüştürme" hedefinden söz etmiştir (İngilizce aktarımdan çeviri).

EÜAŞ'ın bildirilen portföyü

EÜAŞ, 13 Mayıs 2025'te Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Kamu İktisadi Teşebbüsleri Komisyonunda bir sunum yapmıştır. Haberler.com'un aktarımına göre şirket bu sunumda 2024 için 21.717 MW kurulu güç bildirmiştir; bu değer Türkiye kurulu gücünün %19'una karşılık gelmektedir. Şirketin 2024 üretimi 55 milyar kWh'tir ve ulusal üretimin %16'sıdır. Yenilenebilir kaynakların şirketin elektrik üretimindeki payı %68'dir. 31 Mart 2025 itibarıyla şirket 45 hidroelektrik, 10 termik ve 2 rüzgâr santrali işletmekteydi. Şirket 2024'te 98 milyar kWh elektrik satın almış, 151,2 milyar kWh elektrik satmıştır.

Enerji Atlası veri tabanındaki şirket kaydı tarih belirtmemektedir. Kayıt 57 faal santral ve 21.542 MW toplam kurulu güç göstermektedir; bunun 14.366 MW'ı hidroelektrik, 4.735 MW'ı doğal gaz, 2.424 MW'ı kömür-linyit, 17 MW'ı rüzgârdır ve kayıtta güneş kapasitesi bulunmamaktadır. Kayıttaki yenilenebilir kapasite toplamı 14.383 MW'tır. Kaydın en büyük santralleri Atatürk (Şanlıurfa, 2.405 MW) ve Karakaya (Diyarbakır, 1.800 MW) barajları ve hidroelektrik santralleridir; bunları Afşin-Elbistan B linyit santrali (Kahramanmaraş, 1.440 MW), Bursa doğal gaz santrali (1.432 MW) ve İstanbul doğal gaz santrali A (1.351 MW) izlemektedir. Kayıtta Atatürk ve Karakaya'dan sonraki en büyük hidroelektrik santralleri Keban (Elazığ, 1.330 MW), Ilısu (Mardin, 1.209 MW) ve Altınkaya'dır (Samsun, 703 MW). Basın aktarımlarındaki 15-16 GW rakamı planlanan bir portföyü ifade etmektedir.

15-16 GW rakamı ile ulusal ve Avrupa kapasite verileri

Hürriyet Daily News'in 26 Eylül 2026'da aktardığı bakanlık verilerine göre Türkiye'nin kurulu gücü Ağustos 2026 sonunda 126.944 MW'tır. Bunun 79.902 MW'ı, yani %62,9'u yenilenebilir kaynaklara aittir; güneş 27.914 MW, rüzgâr 15.434 MW'tır. Rakam kurulu güç olarak okunduğunda 15-16 GW'lık bir portföy bu yenilenebilir kapasitenin %18,8 ile %20,0'ına karşılık gelmektedir; oran bu yayının hesabıdır.

Ekonomim'in ve Anadolu Ajansının aktardığı hedef, yeniden yapılandırılan şirketi Avrupa'nın en büyük yenilenebilir enerji üreticileri arasında konumlandırmaktadır. Dört Avrupa elektrik şirketinin 2025 yıl sonu için bildirdiği rakamlar şöyledir. Enel, batarya depolamayı da içeren 61,9 GW net kullanılabilir konsolide yenilenebilir kapasite bildirmiştir (sonuç açıklaması, 19 Mart 2026). RWE 46,8 GW'lık grup toplamı bildirmiştir; bunun %45'i, yani yaklaşık 21 GW'ı yenilenebilir kaynaklara aittir (Enerdata aktarımı, 13 Mart 2026). Ørsted, kurulu yenilenebilir kapasitesinin 19 GW'ı aştığını bildirmiştir. Iberdrola tüm teknolojilerde 58 GW toplam kurulu güç bildirmiştir (Enerdata aktarımı, 26 Şubat 2026); şirketin 2025 yenilenebilir kapasitesi burada verilmemektedir. Rakamlar küresel portföyleri kapsamakta ve farklı esaslarla raporlanmaktadır.

EÜAŞ'ın alıcı taraf olduğu nükleer ve güneş anlaşmaları

EÜAŞ, nükleer ve güneş kaynaklı arzı kapsayan anlaşmalarda alıcı taraftır. Akkuyu Nükleer Santrali elektrik alım anlaşması, 1. ve 2. ünitelerin üretiminin %70'ini, 3. ve 4. ünitelerin üretiminin %30'unu kapsamaktadır. Bu üretim, her ünitenin ticari işletmeye geçişinden itibaren 15 yıl süreyle kWh başına 12,35 ABD senti sabit fiyattan alınacaktır. Alıcı rolü, Türkiye Elektrik Ticaret ve Taahhüt A.Ş.nin (TETAŞ) 2018'de EÜAŞ ile birleşmesiyle EÜAŞ'a geçmiştir (World Nuclear Association, 22 Eylül 2026'da güncellenen ülke profili). Haziran 2026'da 1. üniteye yakıt yükleme provası olarak 163 temsilî yakıt demeti yüklenmiş, aynı ay reaktörde soğuk hidrolik testlere başlanmıştır.

Anadolu Ajansının 20 Şubat 2026 tarihli haberine göre EÜAŞ ile ACWA Power, Sivas'ta ve Karaman'ın Taşeli bölgesinde kurulacak 1.000'er MW'lık iki güneş enerjisi santrali için elektrik alım anlaşmaları imzalamıştır. Anlaşmalar, Türkiye ile Suudi Arabistan arasında 3 Şubat 2026'da imzalanan hükûmetler arası anlaşma çerçevesindedir; bakanlık ile ACWA Power arasında da bir yatırım anlaşması imzalanmıştır. Alım fiyatı Sivas'ta kWh başına 2,35 avro sent, Taşeli'de 1,99 avro senttir. Fiyat, 30 yıllık toplam alım süresinin 25 yılı boyunca sabittir; yatırım tutarı yaklaşık 2 milyar dolardır. Ticari işletmenin 2028 başında başlaması planlanmakta, en az %50 yerlilik şartı aranmaktadır. Bakan ayrıca, Gazetecin'in 26 Aralık 2025'te aktardığı 2026 programı açıklamasında, özel sektörle ya da EÜAŞ eliyle 3.000 MW'a yakın yüzer güneş santrali kurulmasından söz etmiştir.

Toplantıda ve bakanlık açıklamalarında yer alan diğer hedefler

AA'nın aktarımına göre Bakan, enerji ve madencilikte 2040'a kadar planlanan yatırım toplamının 300 milyar doların üzerine çıkabileceğini ve 2035'e kadar iletim şebekesi için en az 30 milyar dolar, dağıtım şebekesi için en az 50 milyar dolar yatırım gerektiğini belirtmiştir. İki şebeke rakamının toplamı 80 milyar dolardır. Bakan 24 Haziran 2026'da Londra'da yaptığı konuşmada, 2035'e kadar yaklaşık 200 milyar dolarlık enerji yatırımı içinde iletim ve dağıtım için aynı tutarı, 80 milyar doları vermişti; bu rakamlar bu yayının 27 Haziran 2026 tarihli Weekly Insight sayısında kaydedilmiştir. Sabah gazetesi 23 Eylül 2026'da iletim rakamını 28 milyar dolar olarak vermiştir; bu metinde AA rakamı kullanılmaktadır.

Türkiye'nin nihai enerji tüketiminde elektriğin payı için 2035 hedefi %35'tir; bakanlık bu hedefi 9 Eylül 2026'da da yayımlamıştır. Rüzgâr ve güneş kurulu gücü için 120.000 MW'lık 2035 hedefi Yenilenebilir Enerji 2035 Yol Haritası'nda belirlenmiştir (Sabah, 23 Eylül 2026). Bakan 9 Eylül'de 2040 için daha büyük bir hedef konacağını söylemiştir.

Bursa Saati'nin aktarımına göre nükleer alanda Akkuyu'nun yanı sıra Sinop ve Trakya'da büyük ölçekli nükleer santral projelerinin geliştirilmesi planlanmakta, küçük modüler reaktörlerde en az 5 GW kurulu güce ulaşılması hedeflenmektedir. AA'nın aktarımına göre Bakan, 2027'de küçük modüler reaktörlerin hayata geçirilmesi için daha güçlü bir hukuki altyapıya sahip olunacağını söylemiştir.

AA'nın aktarımına göre TPAO üretiminin 2028'de günlük 550 bin varil petrol eşdeğerine ulaşması beklenmektedir; 2035 hedefi, günlük 1 milyon varil üretim kapasitesine sahip bir şirkettir. 2040'a kadar trafiğe girmesi beklenen 16-17 milyon yeni aracın yaklaşık 13 milyonunun elektrikli, 3-4 milyonunun hibrit olacağı öngörülmektedir.

Takvim

Bakan, Enerji Vizyonu 2040 belgesinin ekim sonunda veya kasım başında, COP31 öncesinde açıklanacağını söylemiştir. COP31, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansıdır ve Türkiye'nin ev sahipliğinde 9-20 Kasım 2026'da Antalya'da yapılacaktır.

Yayımlanmış aktarımlarda belirtilmeyen hususlar

Toplantıya ilişkin yayımlanmış aktarımlarda 15-16 GW'lık portföyün hangi santrallerden oluşacağı, rakamın kurulu gücü mü yoksa başka bir ölçüyü mü ifade ettiği ve yeniden yapılandırmanın takvimi, hukuki yapısı ve finansmanı belirtilmemektedir.

Kaynaklar: 19. Türkiye Yatırım Konferansı Enerji Yuvarlak Masa Toplantısı, New York, 22 Eylül 2026: Ekonomim (22 Eylül 2026, 19.06), Bursa Saati (22 Eylül 2026, 20.03), Anadolu Ajansı (22 Eylül 2026); konferans tarihleri ve düzenleyiciler: DEİK etkinlik sayfası. Uluslararası Enerji Ajansı Türkiye 2026 incelemesi tanıtımındaki beş şirket açıklaması: Balkan Green Energy News, 8 Eylül 2026. COP31 tarihleri ve yeri: Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi, COP 31 sayfası. Elektrifikasyon hedefi, 2035 için 120.000 MW hedefi, 2040 hedefi açıklaması ve Enerji Vizyonu 2040 takvimi: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, 9 Eylül 2026. 2035 hedefinin rüzgâr ve güneş kapsamı ile iletim rakamının farklı aktarımı: Sabah, 23 Eylül 2026. EÜAŞ 2024 verileri: TBMM Kamu İktisadi Teşebbüsleri Komisyonu sunumu, 13 Mayıs 2025, haberler.com aktarımı. EÜAŞ kaynak bazında kapasite ve en büyük santraller: Enerji Atlası şirket kaydı (tarihsiz). Ulusal kurulu güç: Hürriyet Daily News aktarımıyla Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı verileri, 26 Eylül 2026. Akkuyu elektrik alım koşulları ve 1. ünite durumu: World Nuclear Association, Türkiye ülke profili, 22 Eylül 2026 güncellemesi. Sivas ve Taşeli güneş anlaşmaları: Anadolu Ajansı, 20 Şubat 2026. Yüzer güneş santrali: Gazetecin aktarımıyla 2026 programı açıklaması, 26 Aralık 2025. Avrupa elektrik şirketleri: Enel 2025 sonuç açıklaması, 19 Mart 2026; Enerdata aktarımıyla RWE 2025 sonuçları ve Iberdrola 2025 kapasitesi, 13 Mart 2026 ve 26 Şubat 2026; Ørsted 2025 yıllık raporlaması. Haziran 2026 yatırım rakamları: UzEnergyNews, 'Küresel Şebeke Yatırımı Dalgası' (İngilizce), 27 Haziran 2026. Telif korumalı içerik yeniden üretilmemiştir. Analiz: UzEnergyNews.