Milli Enerji 2040 Lansman Sunumu (5 Kasım 2026), 2040 İçin 281 GW Kurulu Güç ve 680 TWh Elektrik Talebi Vermektedir; 2025 Değerleri 123 GW ve 365 TWh Olarak Gösterilmiştir; 2022 Tarihli Ulusal Enerji Planı 2035 İçin 189,7 GW ve 510,5 TWh Öngörmüştür
Güneş Kurulu Gücü 26 GW Düzeyinden 112 GW Düzeyine, Rüzgâr 15 GW Düzeyinden 63 GW Düzeyine Çıkmaktadır; Nükleer Kapasite 10 GW, Batarya Depolama 140 GWh Olarak Verilmiştir; Petrol Tüketimi 2040 İçin Günlük 718 Bin Varil, Mevcut Politikalar Senaryosunda 1.192 Bin Varildir; Sunum 500 Milyar Dolarlık Yatırım Toplamı ile Kurulu Güç İçin 190 Milyar Dolarlık Bir Kalem Göstermektedir
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Milli Enerji 2040'ı 5 Kasım 2026'da İstanbul'da açıklamış, 16 sayfalık lansman sunumunu aynı tarihli haberle birlikte internet sitesinde yayımlamıştır. Sunum 2040 için elektrik talebini 680 TWh olarak vermektedir; 2025 değeri 365 TWh, Mevcut Politikalar senaryosundaki 2040 değeri 551 TWh'dir. Kurulu güç 2025'teki 123 GW düzeyinden 2040'ta 281 GW düzeyine, kurulu güç içindeki yenilenebilir enerji payı yüzde 63'ten yüzde 77'ye çıkmaktadır. Güneş kurulu gücü 112 GW, rüzgâr kurulu gücü 6 GW denizüstü dâhil 63 GW, nükleer kapasite 10 GW olarak verilmiştir; sunumda ayrıca 140 GWh batarya depolama yer almaktadır. Petrol tüketimi 2040 için günlük 718 bin varil (Mevcut Politikalar senaryosunda 1.192 bin varil), doğal gaz tüketimi 57 milyar metreküp (Mevcut Politikalar senaryosunda 77 milyar metreküp) olarak verilmiştir. Sunum 500 milyar dolarlık bir yatırım toplamı ile kurulu güç için 190 milyar dolar, rüzgâr ve güneş için 100 milyar dolar, iletim için 36 milyar dolar, dağıtım için 80 milyar dolar, depolama, enterkonneksiyon ve talep tarafı kalemleri için 28 milyar dolar ve kamu şirketleri için 210 milyar dolarlık yatırım kalemleri göstermekte, kalemlerin toplamı nasıl oluşturduğunu göstermemektedir. Önceki Ulusal Enerji Planı ilk kez Ocak 2023'te haberleştirilmiş ve 2035 için 189,7 GW ile 510,5 TWh öngörmüştür. Lansmana ilişkin bazı basın haberlerindeki değerler sunumdan farklıdır. Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31), 9 Kasım 2026'da Antalya'da açılmaktadır.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Milli Enerji 2040'ı 5 Kasım 2026'da İstanbul'da açıklamıştır. Bakanlık, 16 sayfalık lansman sunumunu aynı tarihli 'İşte Türkiye'nin 2040 Enerji Hedefleri' başlıklı haberle birlikte internet sitesinde yayımlamıştır; sunum dosyası Bakanlığın Ulusal Enerji Planı raporları arasında yer almakta, bu yazıdaki slayt numaraları dosyanın sayfalarını göstermektedir. Sunum birincil enerji talebi, elektrik talebi ve petrol ile doğal gaz tüketimi için 2025 değerlerini 2040'a ilişkin iki durumla karşılaştırmaktadır: Mevcut Politikalar senaryosu ve Milli Enerji 2040 planı. Kurulu güç 2025'teki 123 GW düzeyinden 2040'ta 281 GW düzeyine, kurulu güç içindeki yenilenebilir enerji payı yüzde 63'ten yüzde 77'ye çıkmaktadır. Bu yazıdaki rakamlar, başka bir kaynak belirtilmedikçe sunumdan alınmıştır.

Elektrik talebi ve elektrikleşme
Sunum 2025 elektrik talebini 365 TWh olarak vermektedir. 2040 için Mevcut Politikalar senaryosunda 551 TWh, Milli Enerji 2040 planında 680 TWh verilmiştir. Plan değeri 2025 düzeyinin 1,86 katıdır ve 2025-2040 döneminde yıllık ortalama yüzde 4,2 artışa karşılık gelmektedir; Mevcut Politikalar senaryosunda yıllık artış yüzde 2,8'dir. Plan değeri Mevcut Politikalar değerinin 129 TWh, yani yüzde 23 üzerindedir (UzEnergyNews hesabı). Birincil enerji talebi 2025'te 171 milyon ton petrol eşdeğeridir (Mtep); sunum 2040 için Mevcut Politikalar senaryosunda 230 Mtep, Milli Enerji 2040 planında 199 Mtep vermektedir. Sunum 2040 için beş yeni elektrik talebi kalemi sıralamaktadır: elektrikli araçlar 90 TWh, veri merkezleri 55 TWh, elektrolizörler 20 TWh, ısı pompaları 8 TWh ve su arıtma 5 TWh. 2040 için elektrikleşme oranı yüzde 36 olarak verilmiş, oranın paydası ve ara yıl değeri belirtilmemiştir. Sunum, 2025-2040 döneminde birincil enerji yoğunluğunda yüzde 40 azalma ve 240 milyar dolarlık kümülatif tasarruf öngörmektedir.
Anadolu Ajansı haberini aktaran Bigpara'ya göre Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, 2040 için sektörel elektrikleşme oranlarını ulaştırmada yüzde 24, sanayide yüzde 33, konutta yüzde 30 olarak vermiş, 2035 için yüzde 35'lik elektrikleşme düzeyinin Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansında (COP31) sunulacağını söylemiştir. Sunum 2040 için kişi başı elektrik tüketimini yılda 7.500 kWh olarak vermekte, nüfus değeri belirtmemektedir. CNBC-e 5 Kasım 2026'da Türkiye İstatistik Kurumuna (TÜİK) dayanarak 2040 nüfusunu 91,5 milyon olarak aktarmıştır; 680 TWh, 91,5 milyona bölündüğünde yaklaşık 7.430 kWh elde edilmektedir (UzEnergyNews hesabı). CNBC-e ekonomik büyüme varsayımını Strateji ve Bütçe Başkanlığına dayanarak yıllık ortalama yüzde 4,4, Bloomberg HT ise yüzde 4 olarak vermektedir.

Üretim kapasitesi: güneş, rüzgâr ve nükleer
Güneş kurulu gücü 2025'teki 26 GW düzeyinden 2040'ta 112 GW düzeyine, rüzgâr kurulu gücü 15 GW düzeyinden 6 GW denizüstü dâhil 63 GW düzeyine çıkmaktadır. 7. slayt 26 GW ve 15 GW başlangıç değerlerini yıl belirtmeden vermekte, 6. slayt 2025 kurulu gücünü 123 GW olarak göstermektedir; bu yazıda 26 GW ve 15 GW 2025 değeri olarak alınmıştır. Rüzgâr ve güneşin toplam kurulu gücü 2040'ta 175 GW'tır; sunum bunu dört katlık büyüme olarak tanımlamaktadır, 2025'teki 41 GW ile oran 4,27'dir (UzEnergyNews hesabı). Rüzgâr ve güneş 2040 kurulu gücünün yüzde 62'sini oluşturmaktadır (UzEnergyNews hesabı). Sunumda her yıl en az 2 GW Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanı (YEKA) yarışması, uluslararası projeler, kapasite artışları ve yenileme, mevcut santrallere hibrit kapasite ve aynı bağlantı noktasında 1 MW'a kadar otomatik kapasite tahsisi sıralanmaktadır. 7. slayt rüzgâr ve güneş için 100 milyar dolar, 6. slayt kurulu güç için 190 milyar dolar yatırım göstermektedir; sunum 100 milyar doların 190 milyar dolara dâhil olup olmadığını belirtmemektedir. Yüzde 77'lik pay 281 GW'a uygulandığında 2040'ta yaklaşık 216 GW, 2025'te yaklaşık 77 GW yenilenebilir kapasite elde edilmektedir (UzEnergyNews hesabı). Bakanlık verilerine göre kurulu güç Eylül 2026 sonunda 127.355 MW'tır.
Nükleer kapasite 2040'ta 10 GW'tır; sunum Akkuyu, Sinop, Trakya ve küçük modüler reaktörleri (KMR) sıralamaktadır. Bakanlık haberi 10 GW'ı Akkuyu'nun 4.800 MW'ı ile en az 5.000 MW KMR olarak vermekte, nükleerin elektriğin yüzde 11'ini karşılayacağını ve 15 milyar metreküp gaz ithalatını önleyeceğini belirtmektedir. Sunumda hidrojen kapasitesi hedefi yer almamaktadır; elektrolizörler 20 TWh elektrik talebi olarak gösterilmiştir.
İletim, dağıtım ve esneklik
Sunum, iletimde trafo kapasitesinde yüzde 50, hat uzunluğunda yüzde 30 büyüme, 10 bin kilometrelik hatta 28 GW yüksek gerilim doğru akım (HVDC) kapasitesi ve 36 milyar dolarlık yatırım öngörmektedir. Bakanlık haberi trafo kapasitesinin yaklaşık 200 GW düzeyinden 316 GW düzeyine, hat uzunluğunun yaklaşık 77 bin kilometreden 112 bin kilometreye, uluslararası enterkonneksiyon kapasitesinin 5,4 GW düzeyinden 15 GW düzeyine çıkacağını belirtmektedir; trafo ve hat değerleri yüzde 58 ve yüzde 45 artışa karşılık gelmektedir (UzEnergyNews hesabı). Sunum, dağıtımda akıllı sayaç dönüşümü, SCADA (merkezi denetim ve veri toplama) kapsama oranı ve şehir içi ring şebeke oranı için yüzde 100 hedefi ve 80 milyar dolarlık yatırım vermektedir. Bakanlık haberine göre Bakan, dağıtım lisanslarının birçoğunun dolduğu 2036 yılını dağıtım için önemli bir milat olarak tanımlamıştır. Başlığı bulunmayan 9. slayt 140 GWh batarya depolama, 15 GW enterkonneksiyon, 6 GW pompaj depolamalı hidroelektrik santral, 5 GW talep tarafı katılımı, 20 milyon elektrikli araç ve 1,5 milyon şarj soketini 28 milyar dolarlık yatırımla birlikte sıralamaktadır. Bakanlık haberi depolamayı ve elektrikli ulaştırmayı esneklik kalemleri olarak anmakta, ShiftDelete 28 milyar doları depolama yatırımı olarak aktarmaktadır. Anadolu Ajansı haberini aktaran Bigpara'ya göre Bakan kayıp-kaçak oranının yüzde 18'den yüzde 8'e indirildiğini söylemiştir; sunumda kayıp-kaçak değeri yer almamaktadır.
UzEnergyNews 30 Eylül 2026'da, Bakanın 22 Eylül 2026'da New York'taki bir toplantıda iletim ve dağıtım için 2035'e kadar 80 milyar dolarlık yatırım öngördüğünü bildirmişti. Anadolu Ajansına göre Bakan 26 Ekim 2026'da Milli Enerji 2040 ufkunda iletim ve dağıtım için yaklaşık 100 milyar dolar vermiştir. Sunum iletim için 36 milyar dolar, dağıtım için 80 milyar dolar, toplamda 116 milyar dolar göstermektedir (toplam: UzEnergyNews hesabı).
Petrol ve doğal gaz
Petrol tüketimi 2025'te günlük 993 bin varildir; sunum 2040 için Mevcut Politikalar senaryosunda günlük 1.192 bin varil, Milli Enerji 2040 planında günlük 718 bin varil vermektedir. Doğal gaz tüketimi 2025'te 59 milyar metreküp, 2040'ta Mevcut Politikalar senaryosunda 77 milyar metreküp, planda 57 milyar metreküptür. Sunum her iki yakıt için tüketimi karşılama oranının 2025'te yüzde 15'ten 2040'ta yüzde 100'e çıkacağını göstermektedir. Bakanlık haberi karşılamayı yurt içi ve yurt dışı üretim olarak tanımlamaktadır. Özet slaytı petrol ve doğal gaz üretimini yıl belirtmeden günlük 1,7 milyon varil olarak vermektedir; Bakanlık haberi 1,7 milyon varili bu üretimle karşılanacak günlük petrol ve doğal gaz ihtiyacı olarak tanımlamaktadır. 57 milyar metreküp gaz, varil petrol eşdeğeri başına 5.800 fit küp katsayısıyla çevrildiğinde günlük yaklaşık 0,95 milyon varil petrol eşdeğeri elde edilmektedir; günlük 718 bin varil petrolle birlikte 2040 tüketim toplamı yaklaşık 1,67 milyondur (UzEnergyNews hesabı). Sunumda ayrıca yüzde 5 biyoyakıt harmanlaması, Ceyhan'da 50 milyon varillik petrol depolama kapasitesi, günlük 200 milyon metreküpün üzerinde gazlaştırma kapasitesi, 17,6 milyar metreküp gaz depolama kapasitesi ve 1,5 milyar metreküp yenilenebilir gaz yer almaktadır. CNBC-e ve Bloomberg HT'ye göre Türkiye'nin enerji ithalat faturası 2022'de 96,5 milyar dolardır; haberler 'son dört-beş yıl' için ortalamayı yılları belirtmeden 65-70 milyar dolar olarak vermektedir.

Sunumdaki yatırım rakamları
Sunum kurulu güç için 190 milyar dolar (6. slayt), rüzgâr ve güneş için 100 milyar dolar (7. slayt), iletim için 36 milyar dolar ve dağıtım için 80 milyar dolar (8. slayt), 9. slayttaki depolama, enterkonneksiyon ve talep tarafı kalemleri için 28 milyar dolar ve kamu şirketleri Türkiye Elektrik İletim A.Ş. (TEİAŞ), Elektrik Üretim A.Ş. (EÜAŞ), Eti Maden, Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO) ve Boru Hatları ile Petrol Taşıma A.Ş. (BOTAŞ) için 210 milyar dolar (13. slayt) yatırım göstermektedir. Özet slaytı yatırım toplamını 500 milyar dolar olarak vermektedir. Sunum, kalemlerin 500 milyar dolarlık toplamı nasıl oluşturduğunu ve tutarların örtüşüp örtüşmediğini göstermemektedir; ShiftDelete'in editör notu aynı hususu kaydetmektedir. Bakanlık haberi, Anadolu Ajansı ve Bloomberg HT 500 milyar doları kamu ve özel sektör eliyle ihtiyaç duyulan yatırım olarak vermektedir. Özet slaytı ayrıca yüzde 92 milli üretim payı, yüzde 40 emisyon azaltımı ve 108.000 doğrudan istihdam vermektedir; sunum milli üretim payının paydasını ve emisyon azaltımının referans yılını belirtmemektedir.

Ocak 2023'te haberleştirilen Ulusal Enerji Planı ile karşılaştırma
2022 tarihli ve Bakanlık sitesinde yayımlanan önceki Ulusal Enerji Planı ilk kez 5 Ocak 2023'te Enerdata, 6 Ocak 2023'te Balkan Green Energy News tarafından haberleştirilmiştir. Plan 2035 için 189,7 GW kurulu güç (2021: 99,9 GW), yıllık ortalama yüzde 3,5 artışla 510,5 TWh elektrik tüketimi, 205,3 Mtep birincil enerji, 52,9 GW güneş, 5 GW denizüstü dâhil 29,6 GW rüzgâr, 7,2 GW nükleer ve kurulu güç içinde yüzde 64,7 yenilenebilir enerji payı öngörmüştür. Milli Enerji 2040 ise 2040 için 281 GW, 680 TWh, 199 Mtep, 112 GW güneş, 6 GW denizüstü dâhil 63 GW rüzgâr, 10 GW nükleer ve yüzde 77 vermektedir. İki planın hedef yılları 2035 ve 2040 olarak farklıdır; değerler kendi yıllarıyla birlikte verilmiştir. S&P Global'e göre Bakan 21 Ekim 2024'te 2035'e kadar 120 GW rüzgâr ve güneş kapasitesi hedefi açıklamıştır. Sunumda ve Bakanlık haberinde 2030 ve 2035 değerleri yer almamaktadır.
Basın aktarımları ile sunum arasındaki farklar
5 Kasım 2026 tarihli bazı basın haberlerindeki değerler sunumdan farklıdır. Anadolu Ajansı haberini aktaran Bigpara 2040 rüzgâr kapasitesini 50 bin MW, depolamayı 140 gigavat, kurulu güç içindeki yenilenebilir enerji payını yüzde 71, rüzgâr ve güneş yatırımını 170 milyar dolar, yüksek gerilim hattı uzunluğunu 140 bin kilometre olarak vermiştir; sunum 63 GW, 140 GWh, yüzde 77 ve 100 milyar dolar, Bakanlık haberi 112 bin kilometre vermektedir. ShiftDelete elektrikli araç sayısını 2 milyon olarak vermiştir; sunum 20 milyon elektrikli araç vermekte, Bakanlık haberi 20 milyonluk elektrikli ve hibrit araç filosundan ve 41 milyonluk toplam araç stokundan söz etmektedir. Bloomberg HT haberinin bir bölümünde hedef yılı 2024 olarak yazılmıştır. Lansmandan önce, 4 Kasım 2026'da CNBC-e ve Foreks'in aktardığı Anadolu Ajansı yenilenebilir kaynakların 2040'ta toplam enerji ihtiyacının yaklaşık yüzde 70'ini karşılayacağını bildirmiştir; sunumdaki yüzde 77 kurulu elektrik gücüne ilişkindir. CNBC-e 5 Kasım 2026'da enerjide dışa bağımlılığın yüzde 68'den 2030'da yüzde 50'nin altına, 2040'ta yüzde 48'e ineceğini, Bigpara ise Bakanın dışa bağımlılığın 2049'da sıfırlanacağını söylediğini aktarmıştır; sunumda dışa bağımlılık oranı yer almamakta, petrol ve gaz için tüketimi karşılama oranları gösterilmektedir.
COP31 ve elektrikleşme hedefi
COP31, 9-20 Kasım 2026 tarihleri arasında Antalya EXPO alanında toplanmaktadır; Liderler Zirvesi 11-12 Kasım'dadır. UzEnergyNews'in 29 Ekim 2026 tarihli haberine göre COP31 Eylem Gündemi, elektriğin nihai enerji tüketimindeki payı için 2035'te yüzde 35 hedefini içermektedir; Uluslararası Enerji Ajansının (IEA) 22 Eylül 2026 tarihli Elektrifikasyon Özel Raporu küresel payı 2025 için yüzde 23 olarak vermektedir. Türkiye'nin Kasım 2024 tarihli Uzun Dönemli İklim Stratejisindeki net sıfır hedef yılı 2053'tür; Kasım 2025'te Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesine (UNFCCC) sunulan ikinci ulusal katkı beyanı (NDC) arazi kullanımı, arazi kullanım değişikliği ve ormancılık dâhil 2035 emisyon tavanını 643 milyon ton CO2 eşdeğeri (MtCO2e) olarak belirlemektedir. Ember'in 27 Ekim 2026 tarihli analizi, elektriğin Türkiye'nin nihai enerji tüketimindeki payını 2024 için yüzde 21,8 olarak vermiş ve fosil yakıt tüketiminin eğilimini sürdürdüğü varsayımıyla 2035'te yüzde 35 pay için 2035'te yaklaşık 790 TWh elektrik talebi gerektiğini hesaplamıştır. Sunum 2040 için 680 TWh elektrik talebi ve yüzde 36 elektrikleşme vermektedir; Ember değeri ile sunum değerlerinin hedef yılları (2035 ve 2040) farklıdır ve sunum elektrikleşme oranının paydasını belirtmemektedir.
İzlenecek başlıklar
Sunumda 2030 ve 2035 değerleri, hidrojen kapasitesi hedefi, yüzde 40 emisyon azaltımının referans yılı, yüzde 92 milli üretim payının ve yüzde 36 elektrikleşme oranının paydası ve yatırım kalemlerinin 500 milyar dolarlık toplamla mutabakatı yer almamaktadır. 7 Kasım 2026'da Bakanlık haberi sunum dosyası dışında bir belgeye bağlantı vermemekteydi; UzEnergyNews Bakanlık sitesinde yöntemi içeren tam bir plan belgesi bulamamıştır. 2022 planının 2035 güneş hedefi kaynaklara göre farklıdır: Enerdata 52,9 GW, Balkan Green Energy News 59,9 GW vermektedir. Haberler büyüme varsayımını farklı vermektedir: CNBC-e yüzde 4,4, Bloomberg HT yüzde 4. Bu yazıdaki UzEnergyNews hesapları sunum değerlerinden türetilmiştir ve Bakanlık rakamı değildir.